Kakariki, nazywana też często nowozelandzką papugą, należy do najciekawszych gatunków do domowej hodowli. Jest mniejsza niż nimfa, ale swoim temperamentem i ciekawością z łatwością ją przewyższa. Te ptaki nie są tylko ozdobą klatki – to niezmordowani odkrywcy, biegacze, skoczkowie i towarzysze, którzy potrafią codziennie dostarczyć opiekunowi dawkę energii i dobrego humoru.
Pochodzą z Nowej Zelandii, gdzie zamieszkują gęste zarośla i niskie lasy, a ich naturalne zachowanie jest bardzo aktywne – większość czasu spędzają na ziemi, szukając pożywienia. Również w niewoli zachowują tę wyjątkową cechę: lubią biegać, wspinać się, bawić się i wszystko muszą dokładnie zbadać.
Pochodzenie i nazwa naukowa
Papuga kakariki należy do rodzaju Cyanoramphus i pochodzi z Nowej Zelandii oraz okolicznych wysp.
Jej nazwa „kakariki” pochodzi z języka maoryskiego i oznacza małą zieloną papugę (kākā – papuga, riki – mały).
Do Europy trafiła już w XIX wieku i dzięki swojemu przyjacielskiemu temperamentowi szybko stała się ulubieńcem hodowców.
W naturze żyje w małych grupach, wybiera otwarte zarośla i trawiaste tereny. W odróżnieniu od większości papug spędza dużo czasu na ziemi, gdzie szuka nasion, jagód i drobnych bezkręgowców.
Jak wygląda kakariki
Kakariki to nieduża papuga o długości ok. 27 cm (wraz z długim ogonem) i masie około 60–90 gramów. Ma smukłą sylwetkę, długie skrzydła oraz charakterystyczny krótki, zakrzywiony dziób.
Podstawowe ubarwienie jest zielone, ale istnieje kilka gatunków i wiele mutacji barwnych – od czerwonych, przez żółte, aż po niebieskie odmiany.
Najbardziej znane gatunki:
- Kakariki czerwonoczelna (Cyanoramphus novaezelandiae) – zielone ciało z czerwoną plamą nad dziobem i paskiem na czole.
- Kakariki żółtoczelna (Cyanoramphus auriceps) – żółta plama na czole, reszta głowy jasnozielona.
- Kakariki niebieska – mutacja barwna formy czerwonoczelnej, o niebieskawym odcieniu upierzenia.
- Kakariki żółta (lutino) – mutacja genetyczna z całkowicie żółtym upierzeniem i czerwonymi oczami.
Płeć można rozpoznać po drobnych różnicach – samiec bywa większy i ma mocniejszy dziób, samica ma delikatniejszą głowę i drobniejszą sylwetkę.
Charakter i zachowanie
Jeśli szukasz papugi, która „nie usiedzi w miejscu”, kakariki będzie idealnym wyborem. Jest niezwykle żywiołowa, przyjazna i cały czas w ruchu. Zamiast siedzieć spokojnie na żerdce, woli biegać po dnie klatki, skakać po zabawkach i badać wszystko, co znajduje się w zasięgu wzroku.
Jej ulubionym zajęciem jest „naśladowanie” zachowania ludzi – chętnie obserwuje, co robisz, i często „komentuje” to gwizdaniem lub ćwierkaniem.
Kakariki to papuga o wielkiej osobowości: potrafi być czuła, zabawna, ale też trochę niespokojna. W mieszkaniu szybko się zadomowi i nawiąże silną więź ze swoim opiekunem.
Z drugiej strony nie jest to spokojny ptak – to mały odkrywca, który potrzebuje swobody i miejsca do ruchu. Jeśli długo pozostaje zamknięta bez uwagi, zaczyna się nudzić i może stać się głośniejsza albo zacząć niszczyć wyposażenie klatki.
Agresja i współżycie z innymi ptakami
Kakariki jest zazwyczaj łagodna, ale też bardzo temperamentna. W okresie godowym lub podczas obrony swojego terytorium samiec może być agresywny wobec innych gatunków ptaków.
Dlatego odradza się trzymanie kakariki razem z mniejszymi, spokojnymi gatunkami (np. zeberkami czy kanarkami), które mogłaby swoim charakterem stresować.
W grupie kilku kakariki tworzy się hierarchia – samce rywalizują między sobą, ale jeśli ptaki mają wystarczająco dużo miejsca, konflikty są zazwyczaj niewielkie.
Hodowla i warunki
Kakariki to świetny wybór zarówno do hodowli w mieszkaniu, jak i w wolierze zewnętrznej.
Uwielbia ruch, dlatego musi mieć zapewnioną odpowiednią przestrzeń – minimalna wielkość klatki dla pary to 100 × 60 × 80 cm, a najlepiej jeszcze większa woliera z możliwością swobodnego lotu.
Do aktywnej hodowli idealnie sprawdzają się aluminiowe woliery modułowe ALUHOBBY, które ułatwiają czyszczenie, zapewniają stabilną konstrukcję i możliwość rozbudowy. Hodowca powinien wybierać woliery z profili eloksalowanych lub z surowego, naturalnego aluminium. Powierzchnie malowane proszkowo (komaxit) mogą być dla ptaków szkodliwe.
Klatka lub woliera powinna zawierać:
- różne żerdki, huśtawki i gałęzie (najlepiej z drzew owocowych),
- miski na pokarm i wodę,
- kąpielisko – kakariki uwielbiają kąpiele, czasem nawet kilka razy dziennie,
- bezpieczne zabawki z drewna lub innych naturalnych materiałów.
Ptaki są dość odporne, ale nie tolerują przeciągów. Zimą warto chronić je przed mrozem, a latem zapewnić cień oraz dużo świeżego powietrza.
Zabawki i zajęcie
Kakariki to niezmordowany „zabawiacz”. Potrzebuje ciągle jakiegoś zajęcia, w przeciwnym razie zacznie niszczyć wyposażenie klatki.
Najlepsze są zabawki z naturalnych materiałów, huśtawki, liny, drewniane kulki czy gałązki.
Papuga chętnie gryzie, wspina się, biega po dnie klatki i szuka nowych przedmiotów do zbadania.
Zabawkami należy regularnie rotować, żeby ptak się nie nudził.
Czy można hodować kakariki w mieszkaniu?
Tak – kakariki świetnie nadaje się do hodowli w mieszkaniu, pod warunkiem że ma dostatecznie dużo ruchu.
Jest przyjazna, dobrze znosi typowe temperatury domowe i potrafi dostosować się do rytmu życia domowników.
Trzeba jednak liczyć się z tym, że jest bardzo aktywna i bywa dość głośna – szczególnie rano i wieczorem.
Najlepiej zapewnić jej regularne loty po pokoju, co najmniej kilka razy w tygodniu. Przed wypuszczeniem należy koniecznie sprawdzić, czy okna są zamknięte i czy w pomieszczeniu nie ma niebezpiecznych przedmiotów (świece, rośliny trujące, wiatraki).
Czym karmić kakariki
Kakariki nie jest szczególnie wybredna, ale potrzebuje zróżnicowanej i dobrze zbilansowanej diety.
Podstawą jest mieszanka ziaren dla średnich papug – proso, owies, słonecznik, lnicę i darię.
Codziennie powinna dostawać także świeże warzywa i owoce:
- warzywa: marchew, brokuły, kukurydza, papryka, ogórek, sałaty liściaste, mniszek lekarski, szpinak (tylko okazjonalnie), cukinia, groszek, kalarepa;
- owoce: jabłko, gruszka, winogrona, truskawki, maliny, banan, pomarańcza;
- dodatki: sepię, grit, suplementy wapnia, mieszanki jajeczne (zwłaszcza w okresie lęgów).
Czym nie karmić kakariki
Należy unikać produktów toksycznych lub niewłaściwych dla papug:
- awokado, czekolada, alkohol, kofeina,
- cebula, czosnek, rabarbar, surowe ziemniaki,
- potrawy słone, smażone lub mocno przyprawione.
Uważaj również na nadmiar słonecznika – kakariki uwielbia jego nasiona, ale zbyt dużo tłuszczu sprzyja otyłości i chorobom wątroby.
Jak często karmić
Najlepiej karmić 2 razy dziennie mniejszą porcją, rano i wieczorem.
Woda musi być zawsze świeża i dostępna przez całą dobę. Kakariki jest bardzo ruchliwa, dlatego potrzebuje dużo energii, ale równie łatwo może się „przejeść”. Warto obserwować, ile faktycznie zjada, i dostosować porcje do jej aktywności.
Oswajanie i kontakt z człowiekiem
Kakariki to inteligentna, ciekawska i odważna papuga – często sama szuka kontaktu z człowiekiem.
Podczas oswajania pomaga spokojny ton głosu i smakołyki – na przykład kawałek jabłka lub kłos prosa. W przeciwieństwie do niektórych gatunków lepiej reaguje na uwagę i zabawę niż na typowe komendy.
Chętnie ląduje na ramieniu, bada włosy czy guziki i obserwuje, co robisz.
Jeśli zapewnisz jej codzienny kontakt, może stać się bardzo towarzyska i wylewna. Kakariki ma jednak wyraźny charakter – czasem potrzebuje chwili dla siebie, „rozmawia po swojemu”, a potem znowu wraca do człowieka.
Czy kakariki potrafi mówić?
Kakariki nie mówi tak wyraźnie jak andulka czy żako, ale potrafi naśladować różne dźwięki, melodie i intonację głosu.
Niektóre osobniki uczą się prostych słów, jednak większość ogranicza się do gwizdania, ćwierkania i odtwarzania dźwięków z otoczenia – budzika, telefonu czy mikrofalówki.
Uczy się głównie przez naśladownictwo: jeśli często do niej mówisz spokojnym głosem, może zapamiętać krótkie zwroty lub proste melodie.
Lęgi i hodowla w parze
Kakariki dojrzewa płciowo około 8–10 miesiąca życia.
W okresie godowym samiec staje się bardzo aktywny – śpiewa, „tańczy”, unosi skrzydła i stara się zaimponować samicy. Samica szuka miejsca na gniazdo i buduje je z gałązek, trawy lub drewnianych wiórów.
Budka lęgowa powinna mieć wymiary około 20 × 20 × 25 cm i otwór wlotowy o średnicy ok. 5 cm.
Samica składa 4–6 jaj, które wysiaduje przez około 20 dni. W tym czasie samiec ją karmi, a po wykluciu piskląt pomaga w ich dokarmianiu. Młode opuszczają budkę po ok. 5 tygodniach.
Zdrowie i najczęstsze choroby
Kakariki to gatunek dość odporny, ale również on wymaga regularnej opieki i czystego środowiska.
Najczęstsze problemy to:
- wapienka (roztocza) – objawia się zrogowaceniem i łuszczeniem woskówki oraz nóg,
- choroby układu oddechowego spowodowane przeciągami lub zapylonym środowiskiem,
- otyłość wynikająca z nadmiernie tłustej diety,
- stres i nuda, które mogą prowadzić do wyrywania piór.
Najlepszą profilaktyką jest higiena, pełnowartościowa dieta, odpowiednia ilość światła, świeże powietrze i regularny kontakt z opiekunem.
Cena kakariki
Cena zależy od gatunku i mutacji barwnej:
- typowe kakariki czerwonoczelne i żółtoczelne: 1 000–1 500 Kč,
- mutacje (lutino, niebieska, cynamonowa): 1 800–2 500 Kč,
- ręcznie wykarmione ptaki: nawet do 3 000 Kč.
Przy zakupie zwróć uwagę, czy ptak ma czyste nogi, lśniące upierzenie, jasne, żywe oczy i jest aktywny. Unikaj osobników z potarganym piórem lub problemami z oddychaniem.
Długość życia
W warunkach hodowlanych kakariki żyje 10–15 lat, a czasem nawet dłużej.
Na długość życia wpływa jakość pielęgnacji, dieta i komfort psychiczny. Papugi, które mają partnera lub częsty kontakt z człowiekiem, zwykle żyją dłużej i są bardziej zrównoważone.
Ciekawostki o kakariki
- Nazwa kakariki w języku maoryskim oznacza małą zieloną papugę.
- Te papugi dużo biegają – ich chód przypomina ruchy małych kurcząt.
- Należą do najbardziej „przylepnych” papug – chętnie badają wszystko dziobem i łapkami.
- Potrafią pływać i uwielbiają kąpiele, czasem nawet kilka razy dziennie w misce z wodą.
- Mogą stworzyć bardzo silną więź ze swoim opiekunem.
- Należą do nielicznych gatunków, które można w naszym klimacie całorocznie trzymać w zewnętrznej wolierze (przy odpowiednim zabezpieczeniu).
Najczęstsze pytania o papugę kakariki (FAQ):
Czy kakariki potrafi mówić?
Tylko w ograniczonym stopniu – niektóre osobniki można nauczyć kilku słów, ale większość posługuje się własnymi dźwiękami i melodiami. Zdecydowanie bardziej „rozmawia” zachowaniem i mową ciała.
Jak odróżnić samca od samicy?
Samiec jest zwykle większy, ma szerszą głowę i masywniejszy dziób. Samica ma głowę węższą i ogólnie delikatniejszą budowę.
Czy kakariki nadaje się do mieszkania?
Tak, jak najbardziej. Jest to ptak przyjazny i stosunkowo czysty, ale potrzebuje dużo ruchu i swobodnego lotu przynajmniej kilka razy w tygodniu.
Ile lat żyje kakariki?
Przeciętnie 10–15 lat, w zależności od diety i warunków hodowli. Przy dobrej opiece może żyć jeszcze dłużej.
Jak często karmić?
Rano i wieczorem podaj niewielką porcję mieszanki ziaren, uzupełnioną o świeże warzywa. Woda musi być zawsze czysta i stale dostępna.
Czy kakariki jest agresywna?
Zazwyczaj nie, ale w okresie godowym lub przy obronie gniazda samiec może być terytorialny. Jeśli trzymasz kilka ptaków, zadbaj o wystarczająco dużą przestrzeń.
Źródła informacji:
- https://www.faunaportal.cz/clanek/papousek_kakariki
- https://cs.wikipedia.org/wiki/Kakariki
- https://www.doc.govt.nz/nature/native-animals/birds/birds-a-z/nz-parakeet-kakariki/
- https://theparrotplace.co.nz/all-about-parrots/kakariki/?srsltid=AfmBOoo2M_uZeiJuk4tzngteMAZufpShmSeqyg15LGLTN6_j8g7GleSQ